Het Project werd van aan de start door de basisscholen bekeken als een "themaweek". Hieraan zijn tal van voordelen verbonden. Het is een manier van werken die in het basisonderwijs al langer bestaat : er zijn tal van themaweken. Dagelijks worden dan één of meerdere lessen aan het thema gewijd.

Voordeel voor het DPP is dat heel wat "linken" worden gelegd. De ene les volgt automatisch op de andere en is er een louter vervolg op. Stap voor stap wordt uiteindelijk duidelijk dat illegale verslavende middelen niet los kunnen gezien worden van de andere verslavende middelen, en dat de levenshouding van het individu erg belangrijk is.

De ouderavond

Gezien de inhoud van de lessen werd er van aan de start veel belang gehecht aan het informeren van de ouders. Bij elke school waar het project loopt wordt dan ook korte tijd vóór het DPP-lessenpakket begint een ouderavond georganiseerd. Een aantal redenen waarom deze ouderavonden plaatsvinden betreffen :

-De ouders inlichten over de inhoud van de lessen
-De ouders geruststellen
-Antwoorden op de vraag of de kinderen nog te jong zijn voor deze materie
-De mogelijkheid geven om vragen te stellen
-Met nadruk vragen of de ouders gedurende het DPP op een positieve manier zouden willen reageren, praten met de kinderen, mee           bepaalde huistaken doen, geen afwijzende houding aannemen 
-De ouders sensibiliseren voor het drugprobleem : ook in de eigen gemeente worden drugs gebruikt, niet enkel in de grote stad
-De ouders inlichten dat zijzelf ervoor mogen kiezen of hun kind al of niet een getuigenis met een ex-verslaafde mag meemaken
-De school de kans geven om tegenover de ouders te tonen dat ze begaan is met het drugprobleem
-Een welkom neveneffect is dat de politie een persoonlijk contact heeft met tal van mensen

De lessen van de leerkracht

Eén van de krachtige elementen van het DPP is dat de vaste leerkracht, de vertrouwenspersoon van de leerlingen, de meeste informatie aanbrengt. De leerkracht krijgt van de politie een volledig lessenpakket. Op basis hiervan kan hij zelf bepalen hoe zijn les er zal uitzien. Uiteindelijk kent de leerkracht zijn leerlingen het beste en heeft hij daar de geschikte opleiding voor.

Sociale vaardigheden

De eerste les handelt over sociale vaardigheden. Er wordt met geen woord over drugs gesproken. Kan ik neen zeggen ? Hoe doe ik dan dan ? Hoor ik dan nog bij de groep ? Wat is eigenlijk groepsdruk ? enz.

Deze les(sen) wordt meestal opgefrist met rollenspellen. Door de ervaring met deze lessen is men het onderwerp ‘sociale vaardigheden’ in bepaalde scholen gaan herwaarderen en schenkt men er veel meer aandacht aan. Ook dat is een verdienste van het DPP. Als zulke school daartoe over gaat steunen we dat maar vragen we enkel dat in de themaweek van het DPP toch nog een herhalingsles zou worden gesitueerd over deze sociale vaardigheden, net om aan te tonen dat alles met alles te maken heeft.

Slechte gewoonte – verslaving

Een volgende schakel in de ketting is een les over verslaving. Hoe kan je aan kinderen duidelijk maken wat verslaving is ? Hier wordt nogal eens gewerkt rond gewoontevorming : wat is een gewoonte ? Kan ik die afleren ?, enz. Soms wordt met de kinderen een afspraak gemaakt om een bepaalde "slechte gewoonte" gedurende een af te spreken periode niet meer te doen. Zijn de kinderen al verslaafd ? Meestal wel, denken we maar aan computerspelletjes, chocolade, (vroeger flippo’s), enz.

Hoe geraak je verslaafd en wat zijn de risico’s ?

Alcohol, tabak, medicatie

De volgende logische stap in de opbouw vormen de legale verslavende middelen. Zijn alcohol en tabak verslavend ? Zijn het schadelijke producten ? Waarom stopt een roker niet met roken ? Hier staat de leerkracht voor een moeilijke taak. Hij moet rekening houden met de familiale achtergrond van de leerlingen. Soms is er thuis een probleem. Dan moet er zeer omzichtig worden gepraat.

In onze politiezone neemt de leerkracht als hij problemen vermoedt contact met de mensen van de politie die het DPP opvolgen. Tot hiertoe zijn alle mogelijk problemen behoorlijk opgelost. Veelal wordt er contact genomen met de ouders voor een persoonlijk vertrouwelijk gesprek.

Les door de politie

Pas in de laatste fase komt de politie op de voorgrond. De politieagent gaat in uniform naar de school om les te geven over de illegale verslavende producten. Er wordt eerst herhaald wat de kinderen de dagen daarvoor hebben besproken : neen zeggen, groepsdruk, verslaving, alcohol, …

Daarna wordt getest welke andere verslavende producten ze kennen. Normaal kan de klas alle illegale drugs opsommen. Alleen, als je dan wat uitleg over die producten vraagt blijkt dat hun informatie totaal fout zit. Ze hebben hun informatie dan ook maar uit de tweede hand : van vriendjes, een oudere broer of zus, de TV, enz. De taak van de politie bestaat er dan ook in, om zonder uitgebreide productinformatie te geven, het verkeerde beeld dat de kinderen hebben te vervangen door eerlijke en juiste informatie. Enkel het hoogstnoodzakelijke wordt vermeld, en er worden geen foto’s van producten getoond.

Veel meer aandacht gaat ook in deze les weer naar de sociale vaardigheden, en naar de omstandigheden waarin men zulk product kan aanbieden. Ook wordt aangehaald waarom mensen drugs gebruiken en dat het in feite niet belangrijk is dat bepaalde producten legaal of illegaal zijn : het zijn producten die verslavend werken en nadelige effecten hebben.

Aan de kinderen wordt de kans geboden om al wat ze in de voorbije lessen en elders gehoord hebben te testen op waarheid. In het DPP is ingebouwd dat de leerlingen vragen mogen stellen aan een (ex-)drugverslaafde. Uiteraard gebeurt dit niet zo maar en komt daar heel wat voorbereiding bij kijken. De verslaafde is de expert die het allemaal zelf heeft meegemaakt. Via een grondige selectie gaat de politie na of betrokkene aan de voorziene voorwaarden voldoet.

Oorspronkelijk ging de politie met de kinderen naar een strafinstelling. Dat klinkt sensationeel, maar het is het helemaal niet ; de kinderen kregen van de gevangenis niets te zien. Deze manier van werken was voor iedereen die het DPP al heeft uitgevoerd of meegemaakt nog steeds de beste manier van werken.

Thans wordt in de politiezone Voorkempen samengewerkt met een VZW, die op haar beurt samenwerkt met de BAD (Antwerpse Druggebruikers). Samen wordt naar een passende getuige gezocht : een "ervaringsdeskundige". Deze getuige komt naar het commissariaat, of naar de school (volgens de afspraken met de scholen).

Eigen leefwereld van de kinderen
De verslaafde mag géén verhaal vertellen. Hij mag enkel antwoorden op vragen die de kinderen stellen. Uit de praktijk blijkt dat de kinderen de vragen stellen waar ze zelf mee zitten en waar ze zelf belang aan hechten. Als de kinderen zelf geen vragen zouden stellen zou er gewoon niets gebeuren. De vragen komt recht uit hun eigen leefwereld. Meestal komen ook dezelfde vragen aan bod.
Bijvoorbeeld :
-Hoe ben je begonnen ?
-Wist je op voorhand dat het slecht was ?
-Heb je nu nog vrienden ? 
-Wat zeiden je vrienden van je verslaving ?
-Hoe reageren je ouders ?
-Ga je nu nog opnieuw gebruiken ?
-Heb je zelf kinderen ?

Omkadering van het gesprek
Op het vraaggesprek is de politieman die de les gaf steeds aanwezig als scheidsrechter. Hij gaat ondermeer na of er geen onderwerpen aan bod komen die buiten de afspraak vallen, of het taalgebruik op het niveau van de kinderen is, enz.
Voor de kinderen is het belangrijk dat de vaste leerkracht ook het gesprek bijwoont.

Vóór- en na-opvang

Voor het gesprek worden de kinderen gerust gesteld. Ook met de verslaafde is er een voorafgaandelijk gesprek om na te gaan of hij die dag wel de juiste ingesteldheid heeft. Ná het gesprek wordt er nog rustig met de kinderen nagepraat, waarbij ze ondermeer een frisdrank krijgen. Op die wijze is iedereen weer gerustgesteld.

Of geen getuigenis ...

In sommige gemeenten loopt het DPP zonder getuigenis. De vraag wordt gewoon té groot. Heel wat gemeenten doen al beroep op De Sleutel. Via deze instelling kan dan alsnog een getuigenis doorgaan. Dit gebeurt dan meestal in het commissariaat. 

Brief of tekening

Als afsluiting van de week wordt aan de kinderen gevraagd een brief te schrijven aan de verslaafde. Ook een tekening mag. Deze brieven zijn anoniem : er mag geen mogelijkheid zijn dat kinderen en verslaafde terug contact zouden hebben. De open brieven worden aan de politie overgemaakt. Zij bezorgt ze aan de verslaafde. Uit de brieven kunnen we zien dat de doelstelling wel zeker bereikt werd.

Evaluatie

We hebben van aan de start het DPP geëvalueerd.

De leerkrachten
Krijgen steeds een uitgebreide vragenlijst. De reacties zijn steeds overal uiterst positief. Het is ook voor alle leerkachten een heel positieve ervaring. Iedereen is dan ook met nadruk vragende partij om het project voort te zetten.

De ouders
Na het project maken we een uitgebreide vragenlijst over aan de ouders. Zij mogen die anoniem invullen. Er is geen enkele ouder die een negatieve reactie heeft.

Enkele reacties :
-was het vraaggesprek nuttig ? ja : 93% weet niet : 7%
-reacties van het kind positief ? ja : 99% weet niet : 1%
-thuis met de kinderen gepraat over de lessen ? ja : 90%

Politie
Elk politiekorps dat met het DPP startte heeft niets dan uiterst positieve ervaringen.

  Opleiding

Om het kwaliteitsniveau van het DPP te garanderen en om iedereen op goede weg te zetten wordt er gevraagd dat het personeelslid dat het DPP zou leiden een opleiding zou volgen. Na de politiehervorming is de opleiding in het gedrang gekomen. De verschillende politiekorpsen zorgen voor een eigen opvolging. Aan een professionele opleiding wordt gesleuteld, en alles laat voorzien dat dit op redelijk korte termijn moet kunnen geregeld zijn. 

Een beeld van vroeger :

Tot in het jaar 2004 konden de kinderen hun vragen aan een verslaafde stellen in een strafinstelling. Op de foto : Merksplas.

Informatie

Meer informatie over het Drugs Preventie Project kan u bekomen bij de politie van Brecht op het nummer 03-313.02.02. U kan daar meer informatie krijgen, maar ook een lijst met deelnemende gemeenten en contactpersonen. De lokale politie Voorkempen tracht nog steeds een overzicht te behouden van de evolutie van het DPP in Vlaanderen.. 

Reacties graag aan Lokale Politie Voorkempen, Venusstraat 22 te 2960-Brecht
                                                                            of stuur gewoon een emailtje.  

 naar homepage